Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/ntr/public_html/muzyk/connections/connections.php on line 10
muzyk.ntr.pl
wywiad z prof. Urszulą Bartkiewicz czasami warto przypomnieć... lateralizacja książki z dużą dawką interesującej wiedzy czy można uczyć się muzyki obserwując mistrzów? ćwiczenie ( planowanie, wyobraźnia, pamięć, motywacja, czas) stowarzyszenie


ucieczka w tremę


Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/ntr/public_html/muzyk/_php/bbcode.php on line 4

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/ntr/public_html/muzyk/_php/bbcode.php on line 5

Deprecated: Function ereg_replace() is deprecated in /home/ntr/public_html/muzyk/_php/bbcode.php on line 6

 Dreszczyk emocji towarzyszący publicznej prezentacji utworu bywa motywujący i inspirujący. Czy trema, tak często niwecząca efekty wielogodzinnych ćwiczeń, może przynieść jakieś korzyści?

 

 

Wilgotne, drżące dłonie, ból brzucha, a nawet zawroty głowy- to dobrze znane większości muzyków objawy tremy. Choć odczucia te nie należą do przyjemnych, jak zauważył Tadeusz Wroński (1969), trema często jest dla wykonawców stanem pożądanym. Wroński był obdarzony niewątpliwym talentem muzycznym. Wyniki przeprowadzonych przez mnie badań wskazują, że odznaczał się również doskonałą intuicją.

 

Formułując tę opinię, skrzypek odwołał się do mechanizmu zwanego w psychologii samoutrudnianiem. Istotą samoutrudniania jest nieświadome stosowanie zabiegów obniżających szanse odniesienia sukcesu. Dzieje się tak, gdy oceniane są fundamentalne dla naszej tożsamości aspekty Ja. Dlaczego jednak ludzie „rzucają kłody” pod własne nogi? Takie zachowanie tylko pozornie pozbawione jest sensu.

 

Gdy przed ważnym koncertem nagle przypominamy sobie o tysiącu zaległych spraw do załatwienia i w rezultacie nie mamy czasu, aby poćwiczyć, zyskujemy doskonałe usprawiedliwienie w przypadku, gdy występ okaże się „klapą”. Natomiast, gdy mimo nieprzygotowania interpretacja wywoła aplauz publiczności, utwierdzimy się w przekonaniu o swoich zaskakujących możliwościach.

 

Kreowanie przeszkód na drodze do sukcesu ma więc znaczenie dla samooceny. Dzięki strategiom samoutrudnieniowym sukces wzmacnia naszą samoocenę. Niepowodzenie natomiast w żaden sposób nie wpływa na nasze samopoczucie, a dzięki rozmaitym utrudnieniom stworzonym przez nas samych zabezpieczamy się także przed możliwością publicznego ośmieszenia. Dlatego właśnie Wroński jako antidotum na tremę zalecał, aby  nie przyznawać się do faktu, że się ją odczuwa. Ta funkcja samoutrudniania jest jednak wtórna wobec tej, która pełni ono dla samooceny.

 

Repertuar strategii samoutrudnieniowych jest szeroki i nie ogranicza się do wyżej opisanego zachowania. Nadmierne, z pozoru nieuzasadnione niezadowolenie z warunków akustycznych sali czy z brzmienia instrumentu również może być przejawem samoutrudniania. Podobny charakter miewają też stany emocjonalne, które wedle naszych przekonań upośledzają sprawne funkcjonowanie. Tego typu formą samoutrudniania może być trema. Potwierdzają to wyniki przeprowadzonych przeze mnie badań, w których muzycy silniej odczuwający tremę okazali się również być bardziej skłonni do stosowania samoutrudniania.

 

Choć trema bywa w pewnym sensie zbawienna, to jednak na poziomie świadomości robimy wszystko, aby się jej pozbyć. Jeśli więc często łapiemy się na myślach typu: „To wszystko przez te nerwy...!”, warto zastanowić się nad swoją postawą wobec tremy. Być może należy też zadbać o inne, pozamuzyczne obszary życia, aby nie uzależniać poczucia własnej wartości wyłącznie od  scenicznego powodzenia lub jego braku.

 

Świadomość faktu, że lęk związany z występem może być swoistym wentylem, jest istotny w profilaktyce u dzieci. Często zarówno nauczyciele, jak i rodzice demonizują działanie tremy i tym samym nieświadomie kierują młodego adepta sztuki na tę asekuracyjną ścieżkę.

 

 

 

 

Bibliografia

 

Berglas R.F., Jones E.E. (1978). Drug choice as a self-handicapping strategy in response to noncontingent success.  Journal of Personality and Social Psychology. Vol. 36(4).

 

Doliński D., Szmajke A. (1994). Samoutrudnianie: dobre i złe strony rzucania kłód pod własne nogi. Olsztyn. Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Pracownia Wydawnicza.

 

Szmajke A. (1996). Samoutrudnianie jako sposób autoprezentacji. Czy rzucanie kłód pod własne nogi jest skuteczną formą wywierania korzystnego wrażenia na innych? Warszawa: Instytut Psychologii PAN. (Rozprawa habilitacyjna).

 

Wroński T. (1969). Zagadnienia gry skrzypcowej. Cz. III. Technologia pracy. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Muzyczne.

 

Zabuska A. (2008). Trema u muzyków- lęk społeczny czy samoutrudnianie?Gdańsk: Instytut Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. (Niepublikowana praca magisterska).

 

 

 

O autorce;

Anna Zabuska - absolwentka klasy fortepianu w Akademii Muzycznej im. S. Moniuszki w Gdańsku (2007) oraz psychologii na Uniwersytecie Gdańskim (2008)

 

 

już pisałam

trema motywująca

trema wg muzyków i psychologów

trema - wnioski, fragment pracy.

trema - ewolucyjnie cz1

trema ewolucyjnie cz2

 

 


Numer: 59

Autor: Anna Zabuska

Data: 21.05.2009


Numer: 112

Autor: Anna Zabuska

Data: 15.02.2011